Zachowek – co to jest i jak dochodzić swoich praw do spadku?
Strona główna » Blog » Zachowek – co to jest i jak dochodzić swoich praw do spadku?
10.01.2026 ▪4 min czytania ▪Transakcja24h.pl
Spis treści
Sprawy spadkowe bywają zarzewiem rodzinnych konfliktów, szczególnie gdy okazuje się, że zmarły w swoim testamencie pominął najbliższe osoby. W polskim prawie własność nie jest jednak absolutna – ustawodawca przewidział mechanizm chroniący interesy najbliższej rodziny. Jest nim zachowek.
W Transakcja24h często spotykamy klientów, którzy muszą sprzedać odziedziczoną nieruchomość właśnie po to, by spłacić roszczenia z tytułu zachowku. Zrozumienie tego terminu jest kluczowe, aby wiedzieć, jakie kwoty realnie pozostaną w Twoim portfelu po podziale majątku.
Zachowek – definicja i podstawowe zasady
Najprościej mówiąc, zachowek to uprawnienie bliskich krewnych spadkodawcy do żądania zapłaty określonej sumy pieniężnej od osób, które nabyły spadek na podstawie testamentu lub darowizny poczynionej jeszcze za życia zmarłego.
Instytucja ta ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których majątek całego życia zostaje przekazany osobie obcej lub tylko jednemu z dzieci, pozostawiając resztę najbliższej rodziny bez środków do życia. Zachowek nie jest częścią nieruchomości czy ruchomości – to zawsze roszczenie pieniężne.
Kto ma prawo do zachowku, a kto jest pominięty?
Krąg osób uprawnionych do zachowku jest ściśle określony w Kodeksie cywilnym (art. 991 § 1). Nie każdy członek rodziny może się o niego ubiegać.
Uprawnieni do zachowku to:
Zstępni: dzieci, wnuki, prawnuki.
Małżonek zmarłego.
Rodzice spadkodawcy (tylko jeśli byliby powołani do spadku z ustawy).
Komu zachowek się NIE należy?
Rodzeństwu zmarłego (bracia i siostry nie mają prawa do zachowku).
Osobom wydziedziczonym w testamencie (pod warunkiem, że wydziedziczenie było skuteczne i uzasadnione).
Osobom, które zrzekły się dziedziczenia lub odrzuciły spadek.
Małżonkowi, wobec którego orzeczono separację lub przeciwko któremu spadkodawca wystąpił o rozwód z jego winy.
Wyceń swoją nieruchomość online za darmo
Jeśli szukasz sposobu na pilną sprzedaż mieszkania albo domu, to Transakcja24h.pl będzie świetnym rozwiązaniem
Uzyskaj wstępną ofertę kupna w 24h
Ile wynosi zachowek? Zasady obliczania
Wysokość zachowku zależy od tego, co dana osoba otrzymałaby w ramach dziedziczenia ustawowego. Standardowo wynosi on połowę wartości udziału spadkowego, który by nam przypadał.
Istnieją jednak dwa wyjątki, w których wysokość roszczenia wzrasta do 2/3 wartości udziału:
Gdy uprawniony jest trwale niezdolny do pracy.
Gdy uprawniony jest małoletni (nie ukończył 18 lat).
Przykład: Jeśli zmarły zostawił mieszkanie o wartości 600 000 zł i jedno dziecko, które pominął w testamencie na rzecz fundacji, dziecko to (jako jedyny spadkobierca ustawowy) może żądać od fundacji połowy tej kwoty, czyli 300 000 zł zachowku.
Terminy – ile masz czasu na złożenie wniosku?
Roszczenie o zachowek nie jest bezterminowe. Obecnie termin przedawnienia wynosi 5 lat od ogłoszenia testamentu (lub od otwarcia spadku, jeśli nie było testamentu, a roszczenie dotyczy darowizn). Po tym czasie zobowiązany do zapłaty może skutecznie uchylić się od przekazania pieniędzy.
Warto pamiętać, że procesy o zachowek mogą trwać od kilku miesięcy do kilku lat, zwłaszcza jeśli niezbędna jest profesjonalna wycena nieruchomości przez biegłego sądowego.
Musisz spłacić zachowek i potrzebujesz gotówki?
Często zdarza się, że spadkobierca testamentowy otrzymuje mieszkanie, ale nie posiada gotówki na spłatę roszczeń pozostałych członków rodziny. W takiej sytuacji czas działa na Twoją korzyść – narastające odsetki i koszty sądowe mogą drastycznie zmniejszyć Twój realny zysk ze spadku.
Jeśli potrzebujesz błyskawicznie spieniężyć odziedziczony majątek, aby uregulować sprawy rodzinne, Transakcja24h oferuje pomoc. Prowadzimy skup mieszkań oraz skup domów za gotówkę.
Dlaczego my?
Szybka decyzja: Kupujemy nieruchomości w ciągu kilku dni, co pozwala Ci natychmiast zamknąć spory o zachowek.
Skupujemy udziały: Jeśli odziedziczyłeś tylko część nieruchomości, oferujemy profesjonalny skup udziałów w nieruchomości.
Bezpieczeństwo: Całość transakcji odbywa się u notariusza, a pieniądze otrzymujesz od razu.
Nie pozwól, by rodzinne niesnaski i brak płynności finansowej zniszczyły Twój majątek. Skorzystaj z naszej bezpłatnej wyceny online lub przejdź do zakładki kontakt, aby porozmawiać o swojej sytuacji. Pomożemy Ci przejść przez to profesjonalnie i bez stresu!
18.06.2025 ▪
7 min czytania ▪
Szymon Krawczyk 