Samowola budowlana – wszystko co powinieneś wiedzieć
Strona główna » Blog » Samowola budowlana – wszystko co powinieneś wiedzieć
23.09.2021 ▪6 min czytania ▪Transakcja24h.pl
Spis treści
Termin samowoli budowlanej nie został dokładnie sprecyzowany. Oznacza to, że nie zostało dokładnie określone czym ona jest. Budowa nieruchomości bez pozwolenia albo dostarczenia odpowiednich dokumentów jest samowolą budowlaną. Samowola budowlana może nas sporo kosztować. Jeżeli nasz budynek zostanie zgłoszony (najczęściej przez sąsiadów) to grozi nam kara nawet do 1 000 000 zł i dodatkowo rozbiórka budynku, który powstał nielegalnie. Warto zapoznać się z poniższym artykułem, ponieważ niestety nieznajomość prawa nie zwalnia nas z jego stosowania. Chcesz wiedzieć co to jest samowola budowlana albo jaka jest opłata legalizacyjna? Czytaj dalej.
Co to jest samowola budowlana?
Samowola budowlana to postawienie budynku bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę lub jeżeli budynek nie został wcześniej zgłoszony do urzędu. Najczęściej aby rozpocząć prace budowlane będziemy potrzebować pozwolenia na budowę. Są też takie sytuacje kiedy wystarczy samo zgłoszenie. Wtedy tylko czekamy czy odpowiedni organ nie wniesie sprzeciwu i jeżeli tak się nie stanie to możemy rozpocząć budowę. Najczęściej przypadki samowoli budowlanej zgłaszają sąsiedzi. Czasem też samowola budowlana wychodzi dopiero po wielu latach od budowy. Warto znać przepisy i możliwe konsekwencje żeby uniknąć rozczarowania. Jeżeli nie wiesz co to jest samowola budowlana to nie zwalnia Cię to z przestrzegania tych przepisów.
Legalizacja samowoli budowlanej
Pocieszający jest fakt, że można takie budynki zalegalizować. Niestety nie jest to ani tanie ani proste. Dodatkowo należy spełniać pewne warunki, które są niezbędne aby legalizacja samowoli budowlanej mogła się zakończyć pomyślnie. Przede wszystkim działka na której stoi budynek musi być działką budowlaną oraz musi być to zgodne z planami zagospodarowania przestrzennego. Drugim koniecznym warunkiem jest to, aby budynek nie stanowił zagrożenia ani nie wpływał negatywnie na zdrowie ludzi. Jeżeli któryś z tych warunków nie zostanie spełniony to legalizacja samowoli budowlanej się nie uda.
We wrześniu 2020 roku doszło do zmiany przepisów prawa budowlanego. Dzięki temu legalizacja samowoli budowlanej jest prostsza i możemy uniknąć rozbiórki budynku. Najważniejsza w tej procedurze jest ekspertyza techniczna. Właściciel może uczestniczyć w całym tym procesie i tym samym ma wpływ i wgląd na legalizacje. Ekspertyza techniczna ma na celu sprawdzenie budynku i ocenę przydatności obiektu do użytkowania.
Warto też dodać, że są dwie inne procedury i to która będzie nas dotyczyła zależy od tego kiedy budynek powstał. Jeżeli jesteśmy właścicielem budynku sprzed 1995 roku to cały proces nie wiąże się z koniecznością wniesienia opłaty ale mimo wszystko nie jest prosty. Należy udowodnić, że budynek powstał w tym roku w którym deklarujemy i tu pojawiają się schody. Często bardzo ciężko jest dotrzeć do potrzebnej dokumentacji. Jeżeli nasz budynek powstał po 1995 roku to cały proces jest bardziej problematyczny, ponieważ niestety wiąże się z ogromnymi opłatami. Odchodzi nam natomiast problem dostępu do niezbędnej dokumentacji, której pozyskanie może okazać się niemożliwe przy starszych budynkach.
Opłata legalizacyjna – ile będzie nas kosztować samowola budowlana?
To jaka opłata legalizacyjna będzie nas dotyczyć zależy od tego jakim budynkiem dysponujemy oraz czy zabrakło nam pozwolenia na budowę czy tylko nie zgłosiliśmy tej budowy. Kwoty są ogromne i z całą pewnością odstraszają nowych właścicieli nieruchomości do samowoli budowlanej. Mniejszej opłata legalizacyjna dotyczy budynków, które należało zgłosić. Z brakiem pozwolenia na budowę wiążą się już dużo wyższe sumy.
Wyceń swoją nieruchomość online za darmo
Jeśli szukasz sposobu na pilną sprzedaż mieszkania albo domu, to Transakcja24h.pl będzie świetnym rozwiązaniem
Uzyskaj wstępną ofertę kupna w 24h
Jeżeli mamy do czynienia z brakiem zgłoszenia chęci budowy to wysokość opłaty zależna jest od wielkości budynku ale wacha się między 2500 zł a 5000 zł. Mniej ciekawie robi się jeżeli zabrakło pozwolenia na budowę. Tutaj kwota wyliczana jest indywidualnie na podstawie współczynników wielkości oraz kategorii obiektów. Możemy za taką legalizację zapłacić nawet od 25 000 zł do 900 000 zł. Taka opłata legalizacyjna jest często zupełnie nieopłacalna i dużo korzystniejsza okaże się rozbiórka budynku.
Opłata legalizacyjna – umorzenie
Zmiana przepisów prawa budowlanego z września 2020 roku okazała się bardzo korzystna dla właścicieli budynków. Inwestorzy mogą nie tylko rozłożyć spłatę na raty czy odroczyć termin płatności ale również mają prawo ubiegać się o częściowe lub całkowite umorzenie opłaty. Należy złożyć do wojewody odpowiedni wniosek o umorzenie. Bierze się pod uwagę sytuację finansową oraz rodzinną właściciela takiego budynku, a nawet choroby czy zdarzenia losowe. Jeżeli budynek został sprzedany to na aktualnym właścicielu spoczywa obowiązek zapłaty. Oznacza to, że może zostać zamknięte na przykład schronisko czy dom dziecka. Między innymi w takich trudnych sytuacjach wojewoda ma prawo umorzyć opłatę legalizacyjną.
Samowola budowlana – jak zapobiegać?
Najważniejsze w tej sytuacji jest stosowanie się do obowiązujących przepisów. Samowola budowlana przyniesie nam w przyszłości wiele niepotrzebnych kosztów i problemów. Warto przed rozpoczęciem budowy rozeznać się i sprawdzić czy potrzebne będzie pozwolenie na budowę czy też wystarczy taką nieruchomość zgłosić. Zdecydowanie lepiej poczekać z rozpoczęciem prac na wydanie pozwolenia nawet jeżeli wydaje nam się, że to tylko formalność.
Musimy być też niezwykle czujni kupując nieruchomość. Konsekwencje samowoli budowlanej ponosi aktualny właściciel, a nie osoba która dany obiekt wybudowała. Warto dokładnie zapoznać się z księgą wieczystą, a jeżeli nie potrafimy tego zrobić to poprosić o pomoc specjalistę w tej dziedzinie. Opłata legalizacyjna jest bardzo wysoka, a cała procedura może być bardzo stresująca. Lepiej działać wcześniej i uniknąć niepotrzebnych problemów. Nieznajomość prawa nie zwalnia nas z jego stosowania więc warto zapoznać się z nim przed rozpoczęciem budowy czy kupnem nowej nieruchomości.
10.03.2024 ▪
6 min czytania ▪
Maciej Zak 