Podział domu z kredytem po rozwodzie. Co z nieruchomością, a co z dalszymi ratami?

podział domu po rozwodzie

Podział majątku po rozwodzie jest trudny dla byłych małżonków, nawet jeśli wchodząca w skład majątku nieruchomość nie jest obłożona hipoteką i żadnymi innymi zobowiązaniami. Większość osób jednak gubi się w gąszczu formalności, jeżeli podział dotyczy domu z kredytem hipotecznym — w tym przypadku proces ten jest jeszcze bardziej skomplikowany i czasochłonny. Jak wygląda podział domu z kredytem po rozwodzie? Czy jedyną możliwością sprawiedliwego podziału jest sprzedaż? To faktycznie jedna z najrozsądniejszych opcji, ale nie jedyna. Przedstawiamy praktyczny przewodnik, który szczegółowo opisuje kwestię kredytu hipotecznego a rozwodu i podpowiada, jak wyjść z tej niełatwej sytuacji z jak najmniejszymi stratami.

Dwa osobne problemy: czym innym jest podział domu, a czym innym odpowiedzialność za kredyt

Wielu ludziom wydaje się, że podział majątku po rozwodzie jest równoznaczny z podziałem kredytu hipotecznego. To błąd. W polskim prawie rozwód nie ma żadnego wpływu zaciągniętego przez oboje małżonków. Podział domu po rozwodzie dotyczy WYŁĄCZNIE własności nieruchomości, a nie samego zobowiązania wobec banku. Nawet jeśli został ogłoszony rozwód z orzeczeniem o winie, oboje małżonkowie są odpowiedzialni za spłatę tego kredytu. Reguluje to Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 roku:

Art. 37: “Każdy z małżonków odpowiada za długi zaciągnięte w trakcie trwania małżeństwa solidarnie.”

Oznacza to, że bank nie traktuje waszego rozwodu jako coś, co może mieć wpływ na oddanie zobowiązania i to, kto będzie je spłacał. Dalej będzie traktował Was oboje jako dłużników i oczekiwał od Was spłaty na czas. Nie będzie z tym problemu, jeśli jeden z małżonków będzie regulował raty kredytu. Jeśli jednak przestanie, to bank ma pełne prawo zażądać spłaty całości raty od tego drugiego. Dla tej instytucji nie ma znaczenia, kto płaci, jeśli tylko jest w stanie robić to terminowo.

A co w sytuacji, jeśli sąd w sprawie o podział majątku wspólnego przyzna nieruchomość jednemu z małżonków? Nie zmienia się nic. Drugiego małżonka — nawet jeśli otrzymał spłatę — dalej obowiązuje umowa kredytowa. Nie rozwiązuje się ona automatycznie.

Jak podzielić samą nieruchomość? Poznaj 3 podstawowe opcje

Zanim przejdziemy do omówienia kwestii kredytu hipotecznego, warto dowiedzieć się, co po rozwodzie zrobić z samą nieruchomością. Sąd w sprawie o podział majątku wspólnego małżonków może podjąć jedną z trzech decyzji:

  1. Przyznanie domu jednemu z byłych małżonków. Najczęściej zdarza się to w sytuacji, gdy mąż lub żona chce i ma możliwości finansowe, by spłacić drugiego małżonka.
  2. Podział w naturze. Jeżeli możliwy jest fizyczny podział nieruchomości (np. można wydzielić z niej dwa niezależne mieszkania z oddzielnymi wejściami i instalacjami), to warto go zastosować.
  3. Sprzedaż nieruchomości. Jeśli żadne z małżonków nie chce lub nie jest w stanie przejąć nieruchomości na własność, najprostszym rozwiązaniem jest sprzedaż mieszkania lub domu. Uzyskaną ze sprzedaży kwotę można przeznaczyć na spłatę kredytu mieszkaniowego, a resztę podzielić między byłych małżonków zgodnie z ustalonymi udziałami. Trzeba przy tym pamiętać, że sprzedaż nieruchomości po rozwodzie bez podziału majątku też jest możliwa. Jeśli między byłymi małżonkami panuje zgoda co do tej kwestii, mogą podzielić się uzyskaną kwotą w formie aktu notarialnego.

Ważne! Sprzedaż domu po rozwodzie przed upływem 5 lat od daty jego nabycia może wiązać się z koniecznością zapłaty podatku dochodowego. Warto mieć to na względzie, jeśli chcesz uniknąć ponoszenia niepotrzebnych wydatków.

Co z kredytem hipotecznym po rozwodzie? Rola banku i Twoja zdolność kredytowa

Jak już wiesz, rozwód a kredyt hipoteczny to dwie osobne kwestie i dla banku nie ma znaczenia, komu sąd przyzna dom po rozwodzie. Bank nie zwalnia żadnego z małżonków z odpowiedzialności, ponieważ umowa kredytowa została zawarta na oboje. Istnieje jednak sposób, aby tę kwestię uregulować formalnie i sprawić, aby jedno z małżonków pozbyło się zobowiązania wobec banku, a drugie wzięło na siebie dalszą spłatę kredytu. Jak to zrobić?

Można przepisać kredyt hipoteczny na jednego z małżonków, jeśli tylko bank wyrazi na to zgodę i zostanie sporządzony odpowiedni aneks do umowy. Trzeba jednak mieć na względzie, że aby były małżonek mógł przejąć kredyt hipoteczny, bank najpierw musi przeprowadzić ponowną ocenę zdolności kredytowej tej osoby. Musi ona udowodnić, że jest w stanie spłacać kredyt samodzielnie i bez pomocy drugiego małżonka. Czasami więc taka operacja może się nie udać, ponieważ jeden z małżonków może nie mieć wystarczającej wiarygodności finansowej, aby przejąć na siebie całość zobowiązania. Do zaciągnięcia kredytu z drugą osobą jego dochody mogłyby być wystarczające, ale mogą być zbyt niskie, aby spłacać kredyt hipoteczny samodzielnie.

Nierzadko wśród rozwodników pojawia się także pytanie: czy można podzielić kredyt hipoteczny po rozwodzie? Takie wyjście, aby każdy odpowiadał za swoją część kredytu sam, jest bardzo wygodne, ale raczej niemożliwe. Z formalnego punktu widzenia wspólnego kredytu hipotecznego nie można tak po prostu podzielić na pół. Nie zrobi tego sąd w trakcie podziału majątku, ponieważ nie ma do tego odpowiednich kompetencji, a bank jest niechętny takiej procedurze. Znalezienie instytucji, która zgodziłaby się na taki krok, należy raczej rozpatrywać w kategorii cudu.

Najczęstsze scenariusze w praktyce: Jak połączyć podział domu z kredytem?

Choć formalnie podział kredytu nie jest możliwy, istnieje kilka praktycznych scenariuszy, które pozwolą Ci uporać się z tym problemem. Kilka z nich — sprzedaż nieruchomości i przejęcie jej przez jednego z małżonków po rozwodzie — krótko omówiliśmy już wcześniej. Warto jednak poświęcić im dłuższą chwilę.

Wyceń swoją nieruchomość online za darmo

Jeśli szukasz sposobu na pilną sprzedaż mieszkania albo domu, to Transakcja24h.pl będzie świetnym rozwiązaniem

Uzyskaj wstępną ofertę kupna w 24h

Scenariusz 1: Mąż przejmuje dom i kredyt – jakie kroki podjąć

To najprostszy i najczęściej wybierany scenariusz, w którym mąż przejmuje własność nieruchomości, a wraz z nim zobowiązanie do spłaty kredytu. W takiej sytuacji konieczne jest złożenie do banku wniosku o przepisanie kredytu hipotecznego. Jeśli bank się zgodzi, żona uwolniona jest z obowiązku spłaty kredytu. W przypadku przejęcia kredytu przez jednego z małżonków nie trzeba dopełniać już żadnych innych formalności — aneks do umowy kredytowej jest w zupełności wystarczający i wiążący prawnie.

Oczywiście, jeśli podział majątku wspólnego po rozwodzie odbędzie się w taki właśnie sposób, spłata drugiego małżonka (w tym wypadku żony) zostanie pomniejszona o “jej część kredytu”. Może też ulec zmniejszeniu, jeżeli mąż wniósł wkład własny do kredytu hipotecznego z własnego majątku zgromadzonego przed ślubem lub np. uzyskał darowiznę od rodziców na ten cel.

Scenariusz 2: Żona przejmuje dom, ale kredyt pozostaje wspólny – jak się zabezpieczyć?

Ten scenariusz jest bardzo ryzykowny. Nawet jeśli małżonkowie umówią się, że sprawę kredytu w całości przejmuje osoba, która otrzymuje całą nieruchomość na własność, druga wciąż za niego odpowiada. Dla banku rozwód nie ma znaczenia i jeśli w którymś momencie żona przestanie spłacać kredyt, to bank będzie ściągał wierzytelność z obojga. Na nic zda się udowodnienie, że to żona mieszka w nieruchomości i w całości z niej korzysta.

Czy są sposoby, aby uchronić się przed odpowiedzialnością za kredyt? Niestety nie. Dopóki kredyt hipoteczny pozostaje wspólny, dopóty zarówno mąż, jak i żona mogą być pociągnięci do jego spłaty. Zarówno bank, jak i na późniejszym etapie komornik, mogą wobec nich prowadzić działania windykacyjne i egzekucyjne. Przy przejęciu nieruchomości przez jednego z małżonków najlepiej więc to samo zrobić z kredytem hipotecznym, jeśli tylko pozwala na to zdolność kredytowa.

Scenariusz 3: Sprzedajemy dom – jak rozliczyć się z bankiem i między sobą?

To rozwiązanie jest najprostsze i najbezpieczniejsze, jeśli ani mąż, ani żona nie są w stanie spłacać kredytu samodzielnie. Sprzedaż mieszkania lub innej pozwala na spłatę całego kredyt hipotecznego z uzyskanych środków, a następnie podział środków między siebie stosownie do posiadanych udziałów. W zdecydowanej większości przypadków udziały te wynoszą 50%, nawet jeśli rozwód nastąpił z orzekaniem o winie.

WAŻNE! W kontekście podziału majątku wspólnego byłych małżonków bardzo często pojawia się wątpliwość, czy sąd może nakazać sprzedaży nieruchomości. Czy jest to możliwe? Tak. Jeśli żona lub mąż nie chcą sprzedać domu po rozwodzie, a druga strona nie chce zostać obciążona spłatą rat w przyszłości, można żądać sądowego nakazu sprzedaży nieruchomości. To jeden z przydatniejszych prawnych instrumentów, jeśli niezgoda pomiędzy małżonkami utrudnia podział majątku. W takiej sytuacji konieczne będzie jednak zatrudnienie biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który ustali wartość nieruchomości.

Co w sytuacji, gdy były małżonek przestaje spłacać swoją część raty?

Niestety, to dość prawdopodobny scenariusz. Stosunkowo często zdarza się, że pomimo jasnych ustaleń w sprawie o podział majątku wspólnego po rozwodzie, były małżonek przestaje spłacać kredyt. W takiej sytuacji bank natychmiast zwróci się do Ciebie z żądaniem spłaty całej raty i — niestety — będziesz zmuszony ją zapłacić, jeśli chcesz uniknąć wpisów w bazach dłużników, windykacji i egzekucji komorniczej. Aby wyegzekwować spłatę od byłego małżonka, jeśli polubowne metody zawiodą, pozostaje tylko wejście na drogę sądową i żądanie od byłego małżonka zwrotu zapłaconej kwoty kredytu.

WAŻNE! Postępowanie sądowe w tej sprawie nie zamraża płatności rat. Przez cały czas, w którym toczyć się będzie sprawa, bank może domagać się zapłaty, a w przypadku jej braku — egzekwować należność dopuszczalnymi prawnie sposobami. Może więc okazać się, że jeden z małżonków chcąc nie chcąc, będzie musiał regularnie spłacać zobowiązanie.

Jak to sformalizować? Podział domu z kredytem u notariusza lub w sądzie

Podział domu po rozwodzie można przeprowadzić na dwa sposoby:

  1. U notariusza. Jest to najszybsza i najtańsza opcja, ale możliwa tylko wtedy, gdy małżonkowie są zgodni co do podziału majątku wspólnego. U notariusza można sporządzić akt notarialny, w którym dokonuje się podziału nieruchomości i ustala obowiązek spłaty przez jednego z małżonków.

  2. W sądzie. Jeśli małżonkowie nie są w stanie dojść do porozumienia, jedynym rozwiązaniem jest sąd. Podzieli on majątek wspólny i rozstrzygnie wszelkie spory. Niestety, jest to proces długotrwały i kosztowny, a do tego zawsze kończy się rozczarowaniem jednej ze stron.

Podział domu z kredytem po rozwodzie to poważne wyzwanie, ale nie jest to problem bez rozwiązania, jeśli tylko obie strony wyrażą chęci do ugodowego załatwienia sprawy. Najprostszym i najszybszym sposobem sprzedaży mieszkania z kredytem może być jej zbycie na własną rękę — pomyśl o tym, jeśli chcesz uniknąć stresu i wielu formalności. Wiadomo, że nie zawsze jest to opcja łatwa, ponieważ nie wszyscy kupujący są chętni na nabycie mieszkania z kredytem hipotecznym. Najczęściej przeraża ich ogromne związanych z tym formalności.

Jeśli zależy Ci na czasie, możesz skorzystać ze skupu nieruchomości — nasza firma specjalizuje się w trudnych przypadkach i sprzedaż mieszkania na kredyt nie jest dla nas żadnym problemem. Dzięki temu możesz nie tylko bardzo szybko załatwić wszystkie sprawy urzędowe i z bankiem, ale też uniknąć sporów sądowych. To oszczędność i czasu, i pieniędzy!

Najczęściej zadawane pytania

Czy dom z kredytem hipotecznym podlega podziałowi po rozwodzie? faq

Tak, dom z kredytem hipotecznym, który jest częścią majątku wspólnego, podlega podziałowi po rozwodzie. Podziałowi podlega jednak tylko prawo własności do domu, a nie sam kredyt. Dług kredytowy, mimo podziału nieruchomości, nadal obciąża solidarnie oboje małżonków wobec banku.

Jakie są sposoby podziału domu z kredytem po rozwodzie? faq

Sąd może podzielić dom na kilka sposobów. Najczęściej jest to przyznanie domu na wyłączną własność jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego. Innym rozwiązaniem jest sprzedaż domu i podział uzyskanych środków, po wcześniejszej spłacie kredytu. Trzecią opcją jest przejęcie kredytu przez jednego z małżonków, na co musi wyrazić zgodę bank.

Co się dzieje z kredytem hipotecznym po podziale domu? faq

Mimo sądowego podziału domu, obowiązek spłaty kredytu hipotecznego wobec banku pozostaje solidarny dla obojga małżonków. Nawet jeśli dom został przyznany jednemu z nich, drugi nadal jest współodpowiedzialny za dług, dopóki bank nie wyrazi zgody na zwolnienie go z długu i przejęcie kredytu w całości przez byłego małżonka.

Jak przenieść kredyt hipoteczny na jednego z byłych małżonków? faq

Przeniesienie kredytu na jednego z byłych małżonków wymaga zgody banku, który ponownie oceni jego zdolność kredytową. Jeśli bank uzna, że jeden z małżonków jest w stanie samodzielnie spłacać resztę zadłużenia, wówczas sporządza aneks do umowy kredytowej i zwalnia drugiego z odpowiedzialności za dług.

5/5

Maciej Zak

Doradca rynku nieruchomości z wszechstronnym doświadczeniem w różnych sektorach rynku nieruchomości w Polsce.

Podobne artykuły