Mieszkanie komunalne a mieszkanie socjalne – wszystko co warto wiedzieć
Strona główna » Blog » Mieszkanie komunalne a mieszkanie socjalne – wszystko co warto wiedzieć
16.09.2021 ▪4 min czytania ▪Maciej Zak
Spis treści
W skrócie: Oba lokale należą do gminy. Mieszkanie komunalne ma wyższy standard, niższy niż rynkowy czynsz i umowę zwykle na czas nieokreślony; często można je wykupić z bonifikatą. Mieszkanie socjalne to lokal o obniżonym standardzie i najniższym czynszu, dla osób w najtrudniejszej sytuacji, przyznawany na czas określony (1–5 lat) i zwykle bez możliwości wykupu.
W Polsce coraz więcej osób mierzy się z problemem dostępności własnego mieszkania. W trudnych sytuacjach pomocne bywa mieszkanie komunalne lub socjalne (tych pierwszych jest wg GUS niemal 620 tys.). Wyjaśniamy różnice, kryteria i to, jak je otrzymać.
Mieszkanie komunalne – co to jest?
To lokal należący do gminy, będący formą pomocy społecznej dla osób w trudnej sytuacji finansowej. Możesz je otrzymać, gdy:
Twoje dochody są zbyt niskie albo utrzymujesz się z renty/emerytury;
nie masz zdolności kredytowej na zakup własnego mieszkania;
grozi Ci eksmisja z dotychczasowego lokalu;
budynek, w którym mieszkasz, przeznaczono do rozbiórki.
Kryterium dochodowe ustala indywidualnie każda gmina (np. w Warszawie ok. 1917 zł netto na osobę). Czynsz jest niższy niż rynkowy. Umowę zawiera się zwykle na czas nieokreślony, ale można ją wypowiedzieć (np. przy zaległościach czynszowych). Lokal pozostaje własnością gminy, ale po spełnieniu warunków najemca ma prawo do wykupu.
Czym charakteryzuje się lokal socjalny?
Mieszkanie socjalne to rozwiązanie gorsze, ale często jedyne. Przysługuje osobom w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, bezdomnym i tym, które nie są w stanie zapewnić sobie zakwaterowania. Pierwszeństwo mają: emeryci i renciści, kobiety w ciąży, matki z dziećmi, rodzice dzieci niepełnosprawnych.
Lokal ma zapewnić minimalny standard, dlatego warunki bywają niekorzystne — starsze budynki, mało atrakcyjne lokalizacje, czasem wspólne łazienki/kuchnie, ok. 5 m² na osobę. Najem jest krótkoterminowy (do poprawy sytuacji finansowej), a w umowie nie obowiązuje okres wypowiedzenia.
Mieszkanie socjalne a komunalne – różnice (tabela)
Cecha
Komunalne
Socjalne
Dla kogo
niskie dochody (ale wymagane)
najcięższa sytuacja, często bez dochodów
Standard
zwykle jak na rynku wtórnym
obniżony, gorsza lokalizacja
Czynsz
niższy niż rynkowy
najniższy
Czas najmu
nieokreślony
określony (1–5 lat, przedłużany)
Wykup
często możliwy (z bonifikatą)
zwykle niemożliwy
Uwaga: mieszkanie socjalne można stracić, jeśli Twoje dochody wzrosną.
Wyceń swoją nieruchomość online za darmo
Jeśli szukasz sposobu na pilną sprzedaż mieszkania albo domu, to Transakcja24h.pl będzie świetnym rozwiązaniem
Uzyskaj wstępną ofertę kupna w 24h
Jak otrzymać mieszkanie socjalne lub komunalne?
Najpierw sprawdź kryteria w swojej gminie (każda ustala je indywidualnie), a następnie:
złóż wniosek do gminy z oświadczeniem o dochodach z ostatnich 3 miesięcy i o stanie majątkowym (przy socjalnym także zaświadczenie o ostatnim zameldowaniu);
po weryfikacji trafiasz na listę oczekujących — czas oczekiwania bywa długi (nawet kilka lat);
otrzymasz do trzech propozycji lokalu — odmowa wszystkich grozi skreśleniem z listy;
po akceptacji gmina podpisuje z Tobą umowę. Przy decyzji odmownej masz 30 dni na odwołanie.
Wiele gmin umożliwia wykup mieszkania komunalnego osobom je zamieszkującym. Nie każdy lokal jednak podlega wykupowi — decyduje gmina, a warunkiem jest brak zaległości czynszowych i dobry stan techniczny. Po wykupie zyskujesz pełną własność i swobodę (w tym remonty).
Ile kosztuje wykup mieszkania komunalnego?
Wartość określa rzeczoznawca majątkowy (operat szacunkowy). Kluczowe są bonifikaty — w wielu gminach bardzo wysokie; np. w Warszawie nawet do 70%, czyli mieszkanie można wykupić za ułamek wartości rynkowej. To dlatego wykup bywa wyjątkowo opłacalny: po uzyskaniu własności lokal można następnie sprzedać.
Uwaga: nielegalne jest „odsprzedawanie” prawa do mieszkania komunalnego/socjalnego przez ogłoszenia — nabywca nie uzyskuje żadnego prawa do lokalu.
Masz własne mieszkanie i chcesz je szybko sprzedać?
Jeśli wykupiłeś mieszkanie komunalne na własność albo masz inną nieruchomość do szybkiej sprzedaży, w Transakcja24h odkupujemy lokale za gotówkę, bez remontu i z formalnościami po naszej stronie. Zamów bezpłatną wycenę online.
Wykupiłeś mieszkanie komunalne i chcesz je spieniężyć bez czekania na kupca z kredytem? Sprawdź nasz skup nieruchomości — gotówka i finalizacja w kilka dni, w całej Polsce.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się mieszkanie komunalne od socjalnego?
Mieszkanie komunalne to lokal mieszkalny należący do gminy, przeznaczony dla osób o niskich dochodach, które nie mogą zaspokoić potrzeb mieszkaniowych na wolnym rynku. Umowa najmu jest zazwyczaj na czas nieoznaczony. Mieszkanie socjalne to także lokal gminny, ale przeznaczony dla osób w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, często objętych wyrokami eksmisyjnymi z prawem do lokalu socjalnego. Standard takich mieszkań jest niższy, a czynsz symboliczny.
Kto może ubiegać się o mieszkanie socjalne?
O mieszkanie socjalne mogą ubiegać się osoby, które spełniają rygorystyczne kryteria dochodowe ustalone przez gminę i znajdują się w ciężkiej sytuacji życiowej, często po orzeczeniu eksmisji bez prawa do lokalu socjalnego. Priorytet mają osoby bezdomne, niepełnosprawne, bezrobotne.
Czy mieszkanie socjalne można wykupić na własność?
Mieszkań socjalnych zazwyczaj nie można wykupić na własność. Są one przeznaczone dla osób w najtrudniejszej sytuacji i służą jako tymczasowe rozwiązanie problemów mieszkaniowych. Możliwość wykupu dotyczy głównie mieszkań komunalnych, choć i tu zasady zależą od polityki danej gminy.
Czy mieszkanie komunalne lub socjalne można sprzedać lub odziedziczyć?
Żadnego z tych mieszkań nie można sprzedać, ponieważ nie jest się ich właścicielem, a jedynie najemcą. Prawa do mieszkania komunalnego mogą być dziedziczone przez najbliższych, którzy z najemcą mieszkali. Prawa do mieszkania socjalnego zazwyczaj nie podlegają dziedziczeniu w tradycyjnym rozumieniu, choć gmina może w wyjątkowych przypadkach zawrzeć nową umowę z osobami pozostałymi w lokalu.
02.04.2021 ▪
6 min czytania ▪
Szymon Krawczyk 