List mazalny przy sprzedaży mieszkania z kredytem: kiedy jest potrzebny
Spis treści
List mazalny to dokument, w którym bank potwierdza, że kredyt został spłacony, i wyraża zgodę na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Przy sprzedaży mieszkania obciążonego kredytem jest elementem tak samo stałym jak zaświadczenie o saldzie zadłużenia czy dyspozycja przelewu części ceny na rachunek kredytowy. Poniżej opisujemy, kiedy ten dokument jest naprawdę potrzebny, jak go uzyskać i co z nim zrobić, żeby dział IV księgi przestał odstraszać kupujących.
Czym jest list mazalny i dlaczego hipotekę z księgi wieczystej trzeba wykreślić
Hipoteka jest prawem na nieruchomości, które powstaje z chwilą wpisu do księgi wieczystej i zabezpiecza oznaczoną wierzytelność, najczęściej kredyt mieszkaniowy. Spłata kredytu powoduje, że wierzytelność gaśnie, a wraz z nią gaśnie hipoteka – tak wynika z ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Problem polega na tym, że wpis w dziale IV nie wyparowuje razem z długiem. Sąd nie wykreśla automatycznie hipoteki z księgi wieczystej, więc wpis zostaje w niej dopóty, dopóki sąd wieczystoksięgowy nie rozpozna wniosku – a zrobi to tylko wtedy, gdy dostanie dokument, z którego wygaśnięcie wierzytelności wynika.
Tym dokumentem jest właśnie list mazalny. Formalnie to oświadczenie banku jako wierzyciela hipotecznego, że zobowiązanie zostało w całości wykonane i że bank zezwala na wykreślenie wpisanej na jego rzecz hipoteki. Aby wykreślić wpis, sąd musi mieć taką podstawę w aktach, dlatego cały proces wykreślenia hipoteki zaczyna się w banku, a nie w sądzie. Ustawa o księgach wieczystych i hipotece nakłada przy tym na wierzyciela obowiązek dokonania wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki po jej wygaśnięciu, więc wydanie takiego dokumentu nie jest uprzejmością banku, lecz jego obowiązkiem.
Skąd wzięła się nazwa i czym jest potocznie kwit mazalny
Nazwa jest archaiczna i stąd tyle wokół niej pytań. Pochodzi od dawnego określenia czynności wykreślania wpisu z księgi – wpis się “wymazywało”. Dlatego dokument, który do tego wymazania upoważnia, nazwano mazalnym. Obok listu mazalnego funkcjonuje potoczny kwit mazalny, a w pismach banków spotyka się określenia opisowe: zgoda na wykreślenie hipoteki, zezwolenie na wykreślenie hipoteki, oświadczenie o wygaśnięciu wierzytelności albo zaświadczenie o całkowitej spłacie kredytu wraz ze zgodą na wykreślenie. Żadna z tych nazw nie jest terminem ustawowym – przepisy mówią o zgodzie wierzyciela i o dokumentach stanowiących podstawę wpisu.
Ma to praktyczne znaczenie, gdy składa się wniosek o list mazalny. Nie warto upierać się przy jednym sformułowaniu, bo wewnętrzne procedury banków posługują się różnym słownictwem. Liczy się treść: potwierdzenie spłaty, wskazanie konkretnej hipoteki i wyraźna zgoda na jej wykreślenie.
Sąd chce zobaczyć zgodę wierzyciela na wykreślenie hipoteki, nie samo zaświadczenie o całkowitej spłacie
Zdarza się, że bank wystawia wyłącznie zaświadczenie o zamknięciu rachunku kredytowego albo o tym, że ostatnia rata została rozliczona, bez zdania o zgodzie na wykreślenie hipoteki. Taki dokument potwierdza fakt gospodarczy, ale nie musi wystarczyć sądowi, który bada, czy zabezpieczona wierzytelność wygasła. Jeżeli w treści nie ma oświadczenia o wygaśnięciu wierzytelności i zgody na wykreślenie konkretnej hipoteki, lepiej wrócić do banku po uzupełnienie, niż liczyć na życzliwą wykładnię referendarza. Poprawienie dokumentu zajmuje zwykle kilka dni, a wezwanie z sądu do uzupełnienia braków i powtórne składanie wniosku – znacznie dłużej.
Kiedy przy sprzedaży mieszkania potrzebny jest list mazalny
Przy sprzedaży obciążonej nieruchomości sekwencja zdarzeń bywa różna i od niej zależy, w którym momencie list mazalny od banku wchodzi do gry. Dwa scenariusze pokrywają większość transakcji: kredyt spłacony jeszcze przed umową sprzedaży oraz kredyt spłacany z ceny uzyskanej od kupującego.
Kredyt hipoteczny spłacony przed transakcją
Jeżeli sprzedający zamknął kredyt wcześniej, hipoteka już wygasła i pozostaje tylko wpis. Najbardziej komfortowa kolejność jest wtedy taka: najpierw list mazalny z banku, potem wniosek o wykreślenie, a na końcu sprzedaż mieszkania z czystym działem IV. Czysta księga skraca negocjacje, bo kupujący nie musi oceniać, czy sprzedający dopełni formalności po akcie.
Gdy czasu na to nie ma, da się działać równolegle. Jeśli list mazalny jest już w ręku w dniu podpisania umowy, wniosek o wykreślenie hipoteki można zawrzeć w samym akcie notarialnym – notariusz składa wnioski wieczystoksięgowe wynikające z aktu drogą elektroniczną, najpóźniej w dniu jego sporządzenia, i do takiego wniosku dołącza przekazany mu dokument. Kupujący nie musi wtedy nic robić samodzielnie, a wykreślenie starej hipoteki toczy się razem z wpisem nowego właściciela.
Całkowita spłata kredytu hipotecznego z ceny sprzedaży
To najczęstszy wariant: saldo kredytu jest pokrywane z pieniędzy kupującego. Wtedy w dniu aktu list mazalny jeszcze nie istnieje, bo spłata kredytu hipotecznego nastąpi dopiero po przelewie ceny. Przebieg wygląda zwykle tak:
- sprzedający pobiera z banku zaświadczenie o aktualnej kwocie zadłużenia, numerze rachunku do całkowitej spłaty kredytu i terminie, do którego podana kwota obowiązuje,
- w akcie notarialnym strony ustalają, że część ceny odpowiadająca saldu kredytu trafia bezpośrednio na rachunek kredytowy, a reszta na rachunek sprzedającego,
- po zaksięgowaniu wpłaty sprzedający składa wniosek o wydanie listu mazalnego,
- otrzymany dokument sprzedający przekazuje kupującemu albo sam składa wniosek do sądu wieczystoksięgowego o wykreślenie hipoteki, jeśli tak umówiły się strony.
Kto ma wykreślić wpis po spłacie, warto przesądzić w akcie, a nie zostawiać dobrej woli. Dla kupującego bezpieczniejsze jest zobowiązanie sprzedającego do dostarczenia listu mazalnego w określonym terminie od spłaty, z ewentualnym zatrzymaniem niewielkiej części ceny w depozycie do czasu jego wydania. Po podpisaniu aktu sprzedający traci bowiem majątkowy interes w bieganiu po dokumenty, a kupujący zostaje z zadaniem wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości, której jest już właścicielem.
Kiedy list mazalny nie będzie potrzebny
Nie każda transakcja wymaga tego dokumentu. Jeżeli w dziale IV nie ma żadnego wpisu, nie ma czego wykreślać. List mazalny nie jest też potrzebny, gdy strony świadomie zostawiają hipotekę w księdze, bo kredyt ma być dalej obsługiwany – taka konstrukcja wymaga jednak zgody banku i w praktyce pojawia się rzadko, między innymi dlatego, że hipoteka obciąża nieruchomość niezależnie od tego, kto jest jej właścicielem, a nowy właściciel odpowiada rzeczowo za zabezpieczony dług.
Osobna sytuacja to sprzedaż w drodze egzekucji. Przy nabyciu nieruchomości na licytacji hipoteka wygasa z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, a podstawą wykreślenia są dokumenty z postępowania egzekucyjnego, nie zgoda banku. Nabywca licytacyjny nie przejmuje przy tym zaległości poprzedniego właściciela wobec wspólnoty ani za media.
Inaczej wygląda też hipoteka przymusowa, wpisana na podstawie tytułu wykonawczego na rzecz urzędu, ZUS albo wierzyciela prywatnego. Tu również potrzebna jest zgoda wierzyciela na wykreślenie po spłacie długu, ale dokument ma zwykle formę zaświadczenia albo postanowienia organu, a nie bankowego listu mazalnego. Taki wpis może utrudnić kupującemu uzyskanie kredytu, choć go nie wyklucza – wiele zależy od wysokości zadłużenia i tego, czy da się je spłacić z ceny.
Co powinien zawierać poprawnie sporządzony list mazalny
Sąd wieczystoksięgowy bada dokument formalnie, więc braki w treści przekładają się wprost na opóźnienie. Prawidłowo wystawiony list mazalny co do zasady zawiera:
- oznaczenie banku jako wierzyciela hipotecznego wraz z danymi rejestrowymi,
- dane kredytobiorcy oraz właściciela nieruchomości, jeśli to nie ta sama osoba,
- numer i datę umowy kredytu, którego zabezpieczeniem była hipoteka,
- dokładne oznaczenie przedmiotu zabezpieczenia i numer księgi wieczystej nieruchomości,
- wskazanie wpisu podlegającego wykreśleniu: rodzaj hipoteki, suma, numer wpisu w dziale IV,
- oświadczenie o całkowitej spłacie zobowiązania i wygaśnięciu wierzytelności,
- wyraźną zgodę na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej,
- datę wystawienia, podpisy osób upoważnionych do składania oświadczeń majątkowych w imieniu banku oraz pieczęć.
Forma ma znaczenie szczególne. Na gruncie Prawa bankowego dokumenty bankowe podpisane przez osoby upoważnione i opatrzone pieczęcią banku stanowią podstawę wpisu w księdze wieczystej – dlatego list mazalny nie wymaga formy aktu notarialnego ani podpisu poświadczonego przez notariusza. Ta sama regulacja działa w drugą stronę: na jej podstawie wpisuje się hipotekę zabezpieczającą kredyt, bez konieczności notarialnego oświadczenia właściciela.
Jeżeli hipoteka była wpisana na rzecz podmiotu, który nie jest bankiem, uproszczenie z Prawa bankowego nie działa. Wtedy oświadczenie wierzyciela o zgodzie na wykreślenie wymaga co do zasady podpisu notarialnie poświadczonego albo innej formy przewidzianej dla dokumentów stanowiących podstawę wpisu. Poświadczenie podpisu u notariusza to niewielki koszt. Gdy dokument dotyczy oznaczonej kwoty, jak zgoda na wykreślenie hipoteki, taksa maksymalna to 1/10 stawki należnej za akt notarialny, od 5 listopada 2026 r. nie więcej niż 500 zł netto (wcześniej 300 zł).
Jak otrzymać list mazalny z banku
Zasada jest prosta: bank wystawia dokument po całkowitej spłacie i zwykle na wniosek. Część banków generuje go automatycznie po zamknięciu rachunku kredytowego i wysyła listownie albo udostępnia w serwisie transakcyjnym, inne czekają na zgłoszenie. Procedury wykreślenia hipoteki nie różnią się istotnie między instytucjami – zmieniają się nazwy formularzy i kanały kontaktu, więc najpewniejsze jest sprawdzenie w tabeli opłat i prowizji oraz w regulaminie kredytu, jaką drogą dana instytucja przyjmuje takie wnioski.
Co zawiera wniosek o list mazalny
Wniosek można złożyć w oddziale banku, przez bankowość elektroniczną, mailowo albo listownie. Niezależnie od kanału powinien wskazywać:
- dane wnioskodawcy wraz z numerem PESEL i danymi kontaktowymi,
- numer umowy kredytu i numer rachunku kredytowego,
- adres oraz numer księgi wieczystej, w której wpisano hipotekę,
- żądanie wydania dokumentu potwierdzającego spłatę kredytu i zawierającego zgodę na wykreślenie hipoteki,
- wskazanie sposobu odbioru: w oddziale, pocztą na podany adres albo poprzez przesłanie do wskazanej kancelarii notarialnej.
Przy kredycie spłacanym z ceny sprzedaży warto od razu zaznaczyć, że dokument jest potrzebny do transakcji, i podać termin, w którym ma być wykorzystany. Niektóre banki wysyłają list mazalny bezpośrednio do sądu wieczystoksięgowego albo same składają wniosek o wykreślenie – w takim układzie rola sprzedającego ogranicza się do dopilnowania, by wniosek faktycznie trafił do sądu.
Kiedy ostatnia rata nie kończy sprawy: terminy i opłaty banku
Terminy wynikają z regulaminów, nie z ustawy, i w praktyce liczą się w dniach lub tygodniach od zaksięgowania całkowitej spłaty. Kluczowa jest data zaksięgowania, nie data przelewu: dopóki środki nie rozliczą się na rachunku kredytowym, bank nie potwierdzi wygaśnięcia wierzytelności. Przy spłacie kredytu przed terminem dochodzi jeszcze rozliczenie odsetek za niepełny okres i ewentualnych opłat, co może zostawić groszowe saldo blokujące wystawienie dokumentu, mimo że ostatnia rata z harmonogramu została opłacona.
Samo wystawienie listu mazalnego jest u wielu banków bezpłatne, ale nie jest to reguła – część tabel prowizji przewiduje opłatę za wydanie zaświadczeń dotyczących zabezpieczeń, zwłaszcza za duplikaty i za tryb pilny. Osobnym tematem jest prowizja za wcześniejszą spłatę. Przy kredycie hipotecznym o zmiennym oprocentowaniu, na gruncie ustawy o kredycie hipotecznym, rekompensata za wcześniejszą spłatę może być pobrana wyłącznie w ciągu pierwszych trzech lat od zawarcia umowy – po tym okresie co do zasady nie przysługuje.
Kto może wystąpić o list mazalny
O dokument występuje przede wszystkim kredytobiorca, a przy kredycie wspólnym – każdy ze współkredytobiorców, przy czym banki zwykle wydają jeden egzemplarz na wniosek, w którym wskazano adres doręczenia. Uprawniony jest też właściciel nieruchomości, nawet jeżeli nie był stroną umowy kredytu, bo to jego prawo własności obciąża wpis. W jego imieniu może działać pełnomocnik, przy czym bank zazwyczaj wymaga pełnomocnictwa z podpisem notarialnie poświadczonym albo udzielonego w oddziale.
Po śmierci kredytobiorcy o list mazalny występuje spadkobierca, który wykaże swoje prawa aktem poświadczenia dziedziczenia albo prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Brak wpisu spadkobiercy w księdze wieczystej nie zamyka drogi do wykreślenia hipoteki, choć w praktyce porządkuje się oba wpisy równolegle. Z wnioskiem może wystąpić również nabywca nieruchomości, jeśli hipoteka wygasła przed sprzedażą, a wpis pozostał w księdze – wtedy pomocne jest okazanie aktu notarialnego, z którego wynika jego interes.
Proces wykreślenia hipoteki: co zrobić po otrzymaniu listu mazalnego
List mazalny sam z siebie nie zmienia treści księgi wieczystej. To dowód, który trzeba złożyć do sądu razem z wnioskiem o wykreślenie hipoteki. Dopóki nie złoży się odpowiedniego wniosku i sąd go nie rozpozna, w dziale IV widnieje wpis, a każdy, kto zagląda do księgi, widzi obciążenie. Z wpisem wiąże się domniemanie zgodności ze stanem prawnym, więc przekonywanie kupującego albo jego banku, że hipoteka jednak wygasła, bywa trudniejsze niż złożenie formularza.
Jak złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki z KW na formularzu KW-WPIS
Wniosek składa się na formularzu KW-WPIS – mimo nazwy służy on także do wykreślania wpisów. Formularz pobiera się ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości albo w sądzie. Wypełnia się w nim oznaczenie sądu i wydziału ksiąg wieczystych, numer księgi wieczystej, dane wnioskodawcy i uczestników postępowania, a w rubryce z treścią żądania wpisuje się formułę w rodzaju: wnoszę o wykreślenie hipoteki umownej w kwocie … ustanowionej na rzecz …, wpisanej w dziale IV księgi wieczystej numer …, z uwagi na wygaśnięcie zabezpieczonej wierzytelności. Jeżeli żądań jest więcej niż przewidziano miejsca, dołącza się załącznik na formularzu przeznaczonym do dalszych żądań.
Do wniosku dołącza się list mazalny w oryginale oraz dowód uiszczenia opłaty sądowej. Wnioskodawcą jest co do zasady właściciel nieruchomości, ale wniosek może złożyć także bank, na rzecz którego wpisano hipotekę. Pismo wnosi się do wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości – osobiście w biurze podawczym, pocztą albo przez notariusza, jeśli żądanie wynika z czynności notarialnej.
Opłaty związane z wnioskiem o wykreślenie hipoteki
Opłata za wykreślenie hipoteki wynosi 100 zł, czyli połowę opłaty od wniosku o jej wpisanie. Jeżeli trzeba wykreślić dwie hipoteki wpisane na różnych podstawach, opłatę liczy się od każdego żądania osobno. Poniżej najczęściej spotykane koszty okołoksięgowe:
| Czynność | Opłata |
|---|---|
| Wpis hipoteki do księgi wieczystej | 200 zł |
| Wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej | 100 zł |
| Wpis prawa własności | 200 zł |
| Założenie księgi wieczystej | 100 zł |
| Odpis zwykły księgi wieczystej | 30 zł elektroniczny do samodzielnego wydruku, 45 zł papierowy |
| Odpis zupełny księgi wieczystej | 75 zł elektroniczny, 90 zł papierowy |
| Wyszukanie księgi wieczystej w centralnej bazie | 30 zł |
Treść księgi wieczystej można sprawdzić bezpłatnie w przeglądarce ksiąg wieczystych, jeśli zna się jej numer. Taki wydruk nie ma mocy dokumentu, ale wystarcza, by zobaczyć, czy wpis zniknął i czy w dziale IV nie pojawiła się wzmianka o złożonym wniosku.
Jak długo trwa wykreślenie hipoteki i jak sprawdzić, czy wpis zniknął
Czas rozpoznania wniosku zależy od obłożenia konkretnego wydziału i wynosi od kilku tygodni do kilku miesięcy. Od chwili złożenia w księdze widoczna jest wzmianka o wniosku, która informuje każdego zainteresowanego, że trwa postępowanie. Dla kupującego to istotny sygnał: wzmianka o wniosku o wykreślenie hipoteki z KW znaczy coś innego niż sam wpis hipoteki, bo pokazuje, że sprawa jest w toku.
Wykreślenie działa z datą złożenia wniosku, nie z datą rozpoznania, dlatego opóźnienie sądu nie psuje chronologii wpisów. Po rozpoznaniu wniosku sąd doręcza zawiadomienie o wpisie, a wykreślony wpis zostaje w księdze przekreślony – widać go w odpisie zupełnym, natomiast odpis zwykły pokazuje stan aktualny. Warto zajrzeć do księgi po kilku tygodniach, bo wezwanie do uzupełnienia braków albo postanowienie o oddaleniu wniosku bywa doręczane na nieaktualny adres, zwłaszcza gdy sprzedający wyprowadził się z mieszkania.
Gdy bank odmawia wydania listu mazalnego albo nie odpowiada
Milczenie banku zdarza się częściej niż jawna odmowa i zwykle wynika z prozaicznych przyczyn: niedopłaty kilku złotych, nierozliczonej opłaty, nieaktualnych danych kontaktowych albo wniosku, który trafił do niewłaściwej komórki. Pierwszym krokiem jest więc potwierdzenie salda rachunku kredytowego i upewnienie się, że kredyt faktycznie został zamknięty, a nie tylko nadpłacony.
Reklamacja i droga nadzorcza
Jeśli saldo jest zerowe, a dokumentu nie ma, kolejnym krokiem jest reklamacja. Przepisy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego dają bankowi co do zasady 30 dni na odpowiedź, a w sprawach szczególnie skomplikowanych termin może być dłuższy, o czym bank powinien poinformować. W reklamacji warto wprost powołać się na obowiązek wierzyciela hipotecznego dokonania czynności umożliwiających wykreślenie wygasłej hipoteki i wskazać, że brak dokumentu blokuje konkretną transakcję.
Przy braku reakcji pozostaje skarga do organu nadzoru nad rynkiem finansowym oraz skorzystanie z pomocy instytucji zajmującej się ochroną klientów podmiotów rynku finansowego. Te ścieżki nie zastępują sądu, ale w sprawach oczywistych, gdy spór dotyczy wyłącznie wydania dokumentu, często wystarczają.
Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej
Gdy bank trwale odmawia albo kwestionuje wygaśnięcie wierzytelności, właściciel może wystąpić do sądu z powództwem o usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, przewidzianym w ustawie o księgach wieczystych i hipotece. Prawomocny wyrok uwzględniający takie powództwo zastępuje zgodę wierzyciela i pozwala wykreślić wpis.
To droga dłuższa i obciążona kosztami sądowymi liczonymi od wartości przedmiotu sporu, dlatego ma sens wtedy, gdy spór jest realny. Jeżeli problemem jest tylko bałagan proceduralny w banku, szybciej działa reklamacja i cierpliwy kontakt z działem obsługującym zabezpieczenia.
Bank przejęty, zlikwidowany, wierzytelność sprzedana
Hipoteka wpisana na rzecz banku, który przestał istnieć w dotychczasowej formie, nie staje się wieczna. W razie połączenia lub przejęcia uprawnienia wierzyciela hipotecznego przechodzą na następcę prawnego i to on wydaje list mazalny, zwykle po wykazaniu związku przez wnioskodawcę. Jeżeli wierzytelność została zbyta na rzecz innego podmiotu, zgody na wykreślenie udziela nabywca wierzytelności, a przy wpisie w księdze bywa potrzebne uprzednie ujawnienie zmiany wierzyciela.
W sytuacjach, w których następcy nie da się ustalić albo nie współpracuje, znów pozostaje droga sądowa. Dla sprzedającego oznacza to jedno: przy starych hipotekach, zwłaszcza wpisanych przez instytucje po przekształceniach, dział IV trzeba uporządkować z wyprzedzeniem, a nie tydzień przed planowanym aktem.
Hipoteka po wyroku dotyczącym umowy kredytu
Osobna grupa spraw to wpisy pozostałe po umowach kredytów walutowych. Jeżeli sąd prawomocnie stwierdzi, że umowa kredytu jest nieważna, zabezpieczająca ją hipoteka traci podstawę, a bank powinien wydać zgodę na wykreślenie – w praktyce po rozliczeniu wzajemnych świadczeń stron. Gdy bank zwleka, podstawą wniosku do sądu wieczystoksięgowego bywa prawomocne orzeczenie, a w razie sporu pozostaje powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Przebieg takich spraw jest zróżnicowany i zależy od treści konkretnego wyroku, dlatego trudno tu mówić o jednym schemacie.
Hipoteka a terminy i cena w transakcji
Dla sprzedającego hipoteka jest przede wszystkim kwestią harmonogramu. Dla kupującego – kwestią bezpieczeństwa i kosztu. Oba punkty widzenia spotykają się w treści aktu notarialnego, dlatego warto wiedzieć, co się z czym wiąże.
Kupujący finansujący zakup kredytem ustanawia własną hipotekę, która powstaje dopiero z chwilą wpisu. Okres oczekiwania na wpis bank może obłożyć dodatkowym kosztem potocznie nazywanym ubezpieczeniem pomostowym, ale tylko wtedy, gdy przewiduje to umowa, a pobrane kwoty musi później zwrócić albo zaliczyć na spłatę kredytu. Im szybciej dział IV zostanie uporządkowany, tym krócej trwa oczekiwanie i tym mniej pozycji pojawia się w rozliczeniu.
Przy samej umowie sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność maksymalna taksa notarialna wynosi połowę stawki podstawowej. Przy cenie 390 000 zł daje to 1 010 zł plus 0,4 procent od nadwyżki ponad 60 000 zł, czyli od 330 000 zł, co po podzieleniu na pół daje 1 165 zł netto. Do taksy dolicza się 23 procent VAT oraz wypisy, liczone od 5 listopada 2026 r. po 12 zł netto za stronę (wcześniej 6 zł). To stawki maksymalne, więc podlegają negocjacji.
Jeżeli sprzedaż następuje przed upływem pięciu lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym mieszkanie zostało nabyte lub wybudowane, dochodzi jeszcze rozliczenie podatku dochodowego. Deklarację PIT-39 składa się w takim przypadku zawsze, nawet przy stracie albo gdy cały dochód jest objęty ulgą mieszkaniową, a podatek wystąpi tylko od dochodu nieobjętego zwolnieniem. Co istotne dla sprzedających mieszkania z kredytem: spłata kredytu zaciągniętego przed uzyskaniem przychodu na własne cele mieszkaniowe mieści się w katalogu wydatków uprawniających do ulgi, w tym kredytu wziętego na zakup właśnie sprzedawanego mieszkania.
Sprzedaż nieruchomości z hipoteką wpisaną do księgi wieczystej jest możliwa i w obrocie rutynowa – trudność dotyczy tempa i uzgodnienia przepływu pieniędzy. Transakcje, w których liczy się czas, a stan prawny jest skomplikowany, bywają prowadzone jako sprzedaż za gotówkę z rozliczeniem zadłużenia z ceny: kwota odpowiadająca saldu kredytu trafia bezpośrednio do banku, a list mazalny i wniosek o wykreślenie hipoteki domykają sprawę po akcie. Żaden nabywca nie wstrzyma natomiast toczącej się egzekucji ani nie zawiesi długu – może go jedynie spłacić z ceny, co w praktyce prowadzi do umorzenia postępowania.
Najczęstsze pytania o list mazalny
List mazalny to zgoda banku na wykreślenie hipoteki wydawana po całkowitej spłacie kredytu, zwykle na wniosek kredytobiorcy lub właściciela nieruchomości. Sam dokument nie zmienia księgi wieczystej – trzeba go złożyć z wnioskiem KW-WPIS i opłatą 100 zł w wydziale ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego dla położenia nieruchomości. Poniżej odpowiedzi na pytania, które wracają najczęściej.
Co to jest list mazalny?
To dokument wystawiany przez bank, w którym bank jako wierzyciel hipoteczny potwierdza wygaśnięcie zabezpieczonej wierzytelności i wyraża zgodę na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Stanowi podstawę wpisu w rozumieniu Prawa bankowego, jeśli jest podpisany przez osoby upoważnione i opatrzony pieczęcią banku. Potocznie nazywany jest kwitem mazalnym, a w pismach banków – zgodą albo zezwoleniem na wykreślenie hipoteki.
Jak uzyskać list mazalny?
Po całkowitej spłacie kredytu trzeba złożyć wniosek do banku: w oddziale, przez bankowość elektroniczną, mailowo albo listownie. We wniosku podaje się dane kredytobiorcy, numer umowy i rachunku kredytowego, adres nieruchomości, numer księgi wieczystej oraz sposób odbioru dokumentu. Część banków wystawia list mazalny automatycznie po zamknięciu rachunku kredytowego, dlatego najpierw warto sprawdzić korespondencję i dokumenty udostępnione w serwisie transakcyjnym.
Kto może wystąpić o list mazalny?
Kredytobiorca i każdy ze współkredytobiorców, właściciel obciążonej nieruchomości, pełnomocnik działający na podstawie odpowiedniego pełnomocnictwa, a także spadkobierca kredytobiorcy po wykazaniu praw do spadku. Z wnioskiem może wystąpić również nabywca nieruchomości, jeśli hipoteka wygasła przed sprzedażą, a wpis pozostał w dziale IV.
Co zrobić po otrzymaniu listu mazalnego?
Złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki na formularzu KW-WPIS do wydziału ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości, dołączając oryginał listu mazalnego i dowód opłaty 100 zł. Jeżeli dokument jest dostępny w dniu czynności notarialnej, wniosek może znaleźć się w akcie notarialnym i wtedy składa go elektronicznie notariusz. Po kilku tygodniach warto sprawdzić treść księgi, by upewnić się, że wpis został wykreślony.
Czy hipoteka zostanie wykreślona automatycznie po spłacie kredytu?
Nie. Spłata powoduje wygaśnięcie hipoteki jako prawa, ale wpis w dziale IV pozostaje do czasu rozpoznania wniosku o wykreślenie. Sąd wieczystoksięgowy działa na wniosek, nie z urzędu, więc żeby wykreślić hipotekę z KW, trzeba złożyć formularz i dokument potwierdzający wygaśnięcie wierzytelności.
Ile jest ważny list mazalny?
Przepisy nie przewidują terminu ważności takiego dokumentu, bo potwierdza on stan faktyczny i prawny z chwili wystawienia. W praktyce sądy i banki patrzą jednak na datę, a przy starszych dokumentach mogą pojawić się pytania o to, czy w międzyczasie nie zmieniły się dane stron lub wpisy w księdze. Najrozsądniej jest złożyć wniosek o wykreślenie niezwłocznie po otrzymaniu listu mazalnego.
Czy list mazalny można zastąpić innym dokumentem?
Podstawą wykreślenia może być każdy dokument, z którego wynika wygaśnięcie wierzytelności, a który spełnia wymagania formalne dla podstawy wpisu – na przykład prawomocne orzeczenie sądu albo oświadczenie wierzyciela innego niż bank z podpisem notarialnie poświadczonym. Samo potwierdzenie przelewu ostatniej raty kredytu hipotecznego czy wyciąg z rachunku co do zasady nie wystarczą, bo nie zawierają oświadczenia wierzyciela o wygaśnięciu wierzytelności i zgody na wykreślenie hipoteki.
Ile kosztuje złożenie wniosku o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej?
Opłata stała wynosi 100 zł, czyli połowę opłaty od wpisu hipoteki, która kosztuje 200 zł. Przy ustanawianiu zabezpieczenia dochodzi jeszcze podatek od czynności cywilnoprawnych: 19 zł przy hipotece zabezpieczającej wierzytelność o nieustalonej wysokości, co jest typowe dla hipoteki kredytowej, albo 0,1 procent od wartości wierzytelności o ustalonej wysokości. Wykreślenie hipoteki nie podlega temu podatkowi.
Czy nieruchomość z hipoteką można sprzedać przed wykreśleniem wpisu?
Tak, to codzienność rynku. Wpis w dziale IV nie blokuje sprzedaży, a jedynie wymaga od stron uzgodnienia, z czego spłacane jest zadłużenie i kto doprowadzi do wykreślenia wpisu. Bank kupującego zwykle wymaga, by saldo kredytu sprzedającego zostało pokryte bezpośrednio z ceny, i warunkuje wypłatę środków treścią aktu notarialnego.
Czy przy sprzedaży mieszkania list mazalny musi być gotowy przed aktem?
Nie musi. Przy kredycie spłacanym z ceny sprzedaży dokument fizycznie nie może istnieć przed aktem, bo w dniu podpisania kredyt jeszcze nie jest spłacony. Kluczowe jest wtedy zapisanie w umowie, w jakim terminie i na czyją rzecz sprzedający ma dostarczyć list mazalny oraz kto składa wniosek o wykreślenie hipoteki. Jeśli kredyt spłacono wcześniej, lepiej mieć dokument przed aktem i wnieść wniosek o wykreślenie razem z wnioskiem o wpis nowego właściciela.
Podobne artykuły
Sprzedaż domu w trakcie budowy – jak to zrobić i czy się opłaca? Poradnik
Kategorie
- Bez kategorii (28)
- Blog (1)
- Finanse i kredyty (29)
- Przepisy prawne nieruchomości (106)
- Rynek nieruchomości (16)
- Spadki i dziedziczenie nieruchomości (26)
- Sprzedaż nieruchomości (88)